ما پروژه شما را زیباتر می کنیم ، ساخت استخر و ویلا و محوطه سازی و روکش استخر
 
آخرین مطالب
 
پیوندهای روزانه
20 نکته کاربردی در طراحی و اجرای موتورخانه

مقدمه

اجرای موتورخانه حرارت مرکزی و تهویه مطبوع یکی از مهمترین بخش ها در تاسیسات مکانیکی ساختمان های مسکونی ، تجاری و، صنعتی و درمانی به شمار می رود. اهمیت اجرای صحیح و اصولی موتورخانه به قدری است که کتاب ها و مقالات زیادی در نحوه اجرا این مهم تالیف گردیده است . در این پست تعدادی از نکات ضروری که دانستن آنها قبل و هنگام اجرای موتورخانه حرارت مرکزی و تهویه مطبوع لازم و مفید می باشد برای شما مهندسان و تکنسین های گرامی جمع آوری گردیده است.

1) مساحت مناسب برای موتورخانه یک بیستم یا همان پنج درصد مساحت بنای مفید مبنای طراحی است، البته این میزان در متراژهای بالای ده هزار متر بنا، برای محیط های صنعتی پُر تجهیزات توصیه می شود و برای ادارات 3تا 4 درصد بنای مفید توصیه می گردد

2) بهترین محل برای موتور خانه برای اماکن مسکونی در زیرزمین جایی که هواکش و تنفس سامانه دیگ ها از راه پله عمومی نباشد است که اگر خام سوزی وجود داشت دود حاصل از خام سوزی ایجاد خطر گاز گرفتگی در کوتاه مدت و سر درد و تهوع و سرگیجه در دراز مدت ننماید.

برای برج ها در زیرزمین به گونه ای که به دور از گازهای اتان حاصل از مخزن سپتینگ باشد و رمپ و دسترسی و امنیت مناسب داشته باشد .چون گاز اتان حاصل از تخمیر فضولات انسانی در سپتینگ بسادگی مشتعل و در صورت متراکم شدن منفجرمیگردد. 
در اماکن صنعتی و سایت های بزرگ مانند دانشگاه ها و ساختمان باید با توجه به مسیر باد طی آمار هواشناسی و در پایین ترینرقوم ارتفاعی قرار گیرد! چرا؟ چون آب را نمی توان بیش از سه متر ستون آب مورد مکش قرارداد، اگر بیشتر باشد آب بخار شده و در پمپ ها مشکل کاویتاسیون ایجاد می نماید )خلاء درونی مسیر مکش پمپ( و در جایی باید باشد که بر اثر بارش دچار آب گرفتگی نگردد.
اگر محدودیت چیدمان دارید ساختمان موتورخانه را در کنار مرتفع ترین ساختمان موتورخانه را قرار دهید که هم منابع انبساط و هم دو دکش ها را با نظر مهندسان معمار و سازه از روی نمای ساختمان تا بام هدایت نماید.


3)


هنگام سفارش دستگاه های بزرگ مانند چیلر و دیگ بخار و آب داغ و گاهاً مبدل ها به ابعاد دستگاه و ترافیکی بودن بار توجه کنید .) بار ترافیکی باری است که از نظر وزن- ارتفاع یا پهنا خارج از عرف است و با هماهنگی اداره راه و پلیس را ه مسیر تعین و اسکورت گردد و ماشین های مربوطه با سرعت کم و با محدودیت زمان تردد مواجه است( و سعی کنید که حمل و تحویل بار را تا پروژه به عهده کارخانه سازنده باشد . زیرا تونل های قدیمی و جاده های کوهستانی پل های عابر پیاده ارتفاع کمی را رد میکنند و حتی گاهی به خاطر همین مساله باید با کار فرما و مشاور هماهنگ کنید که از کارخانه نزدیک تر تهیه کنیدو یا دستگاه را در چند بخش وارد پروژه کرده و توسط کارخانه مونتاژ نهایی گردد که این کار اصولی نیست چون امکانات آزمایش سیار بسیار محدود است.


4)


برای چیدمان موتورخانه پمپ ها در یک ردیف کنار هم قرار دهید بهگونه ای که پمپ های برج های خنک کن مقابل چیلر، پمپ های آب داغ مقابل دیگ و پمپ های خطی نزدیک منابع دو جداره ویا همان منابع کویلی و بوستر پمپ ها نزدیک مخازن آب قرار گیرند.


5)


یک موتور خانه حرفه ای دارای بخش های زیر می باشد:
اتاق کنترل که می تواند دارای میز کار و دسک سوئیچ باشد و آینههای مورب در پشت دسک پنل که اپراتور از بیرون از پشت پنجره وضعیت چراغ دستگاه ها و کلیدها را ببیند .حتماً بایدهوای سالم داشته باشد و امکان خروج و ورود سریعاز بیرون را داشته باشد.
اتاق برق باید در مناطق گرمسیر خنک کننده داشته باشد که دمای قطعات از 35 درجه سانتیگراد بالاتر نرود، دمای پیشنهادی بین 17 تا 20 درجه سانتیگراد می باشد.
تلمبه خانه که غالباً بیرون و نزدیک چاه است ولی جزء توابع موتورخانه محسوب می شود.
چاله کندانس برای دیگ های بخار
مجراهای جمع آوری آب های دستگاه ها و پمپ ها.
پلت فرم برای دی اریتور و دی آلکالایزر ها )پکیج های شیمیایی( دیگ های بخار.
پلت فرم دسترسی به شیر های پمپ های بزرگ و ادوات کنترل مربوطه
سرویس بهداشتی
پایپ رک یاساپورت لوله ها و کلکتور ها.

نکته مهم: به هیچ عنوان از آویز های گلابی که توسط یک یا دو میلگرد از سقف اویزان می شود برای لوله ها و کلکتور ها در موتورخانه استفاده نکنید .چون مهمترین وظیفه ساپورت تثبیت جهت و محدود نمودن تکان لوله است و اگر زلزله بیاد و شما از بست اویز در موتورخانه استفاده کرده باشید دچار درد سر بزرگی خواهید شد . اکثر اتصالات دنده ای شما خواهد شکست و چیدمان لوله ها به هم خواهد خورد.

بخش تعمیرات خرده کاری با میز کار فلزی با حد اقل 80 در 120 سانتی متر
اعلام و اطفای حریق و آژیر مناسب برای اطلاع رسانی اضطراری یا ری ست کردن دیگ بخار.
پی مناسب برای هر دستگاه با توجه به پیشنهاد کارخانه سازنده دستگاه میزان لرزش و فشار طراحی گردد.


6)


ارتفاع موتور خانه مسکونی و مجتمه های کم واحد از بلند ترین تجهیزات بایدحد اقل یک متر و برای موتورخانه های بزرگ بین دو تا چهار متر بلند تر باشد برای آن که گرمای حاصل از دیگ های بخار بالای سطح تنفس قرار گیرد . اجرای لوله ها و دیاریتور ها ساده تر باشد و برای تنفس دستگاه ها نیاز به حجم اکسیژن زیاد تری است . نباید دمنده مشعل های بزرگ ایجاد فشار منفی زیادی نماید که گوش کاربر را اذیت کند و پنجره ها را تحت مکش زیاد قرار دهد چون ممکن است به مرور زمان یاحادثه ای کوچک شیشه پنجره ها بشکند و این مکش سبب ایجاد ترکش در محیط نکند.


7)


معمولاً بهترین تناسب برای موتورخانه های بزرگ در محوطه که شکیل هم باشد اگر عرض یک سوم طول موتورخانه باشد شما موتورخانه زیبایی خواهید داشت.


8)


معمولاً در موتورخانه ها اگزاست یا خروج هوای کثیف در بالا ترین ارتفاع تعبیه میگردد ولی اگر بتوانید یک خروج هوای سنگین هم در ارتفاع کم تعبیه کنید در موتورخانه های بزرگ نزدیک میز تعمیرات که جوشکاری در آن جا انجام می شود تهویه بهتری خواهید داشت.




9)


گاهی به علت درست کار نکردن دمنده مشعل دیگ یک احتراق شبیه انفجاری ایجاد می نماید و این ضربه محکمی به شیشه ها می زند بهتر است شیشه ها از نوع مش دار باشد و سطح هواکش آمادگی این انفجار کوچک را داشته باشد.


10)


دودکش موتورخانه باید از مرتفع ترین ساختمان در مسیر دود حد اقل دو تا 6 متر بالا تر باشد که دود آن به سلامتی اهالی و یا کارمندان ساختمان مشکل ایجاد ننماید و روی نمای ساختمان تغیری ناخواسته ایجاد ننماید. در طول مسیر دود کش نباید زانوی 90 درجه استفاده نمود و یامسیر سیفونی گردد و یا U شکل گردد و نمی توان از زاویه حاده استفاده نمود. یک شیب نیم تا یک درصد در مسیر افقی دودکش در نظر بگیرید و سعی کنید که دود کش در افق مسیر طولانی نداشته باشد.
اگر دمای دودکش بیش از حد داغ گردد حتما یک جای کار اشتباه است چون اتلاف حرارتی زیاد می باشد و بازده انرژی به زیر استاندارد رسیده است.
برای لوله هایی که حرارت زیاد ناگریر است از ورق گالوانیزه استفاده نکنید چون پوشش قلع آن ذوب شده و به اصطلاح می گویند ورق سوخته ودود سمی تولید خواهد نمود.
اگر طول دود کش بیش از حد باشد و دریچه تعادل توربولاسیون نداشته باشد مشکل توربولاسیون فزاینده ای ایجاد میکند و به اصطلاح لوله به خاطر بالا بودن سرعت جریان هوا و گاز در دود کش زوزه خواهد کشید.
اگر طول دودکش کمتر از 6 متر باشد باز دود کش درست عمل نخواهد کرد و چنان چه فن مشعل ضعیف باشد دستگاه خاموش خواهد شد.
در پایین دود کش یک سه راه دمپر دار قرار دهید که سرعت توربولاسیون قاب کنترل باشد.
اگر میزان دود زیاد باشد طبق نظر کارشناسان محیط زیست باید فیلتر مناسبی قبل از کلاهک قرار دهید و تمهیداتی برای تعمیر سرویس و تعویض باشد
گاهی آن قدر ساختمان بلند است که لوله در یک ارتفاعی سرد میگردد و دود را تا بالا انتقال نمی دهد در این شرایط باید با نظر مهندس مکانیک خبره حرارت را بصورت موضعی بالا ببرید تا دود به کلاهک برسد و میزان پرتاب دود بعد از خروج دود توجه نمایید .بهتر است به لایه پر سرعت جریان هوای منطقه برسد که هوای محوطه را آلوده ننماید.
اگر دود کش خیلی باریک باشد سرعت دود زیاد می شود و صدا و لرزش ایجاد میکند و اگر بزرگتر باشد سرعت دود افت میکند و دستگاه ها به اصطلاح خفه خواهند کرد .طول و قطر دودکش با نظر کاخانجات سازنده دیگها طراحی گردد.


11)


درب موتورخانه باید حداقل نیم متر عریض تر از بزرگترین دستگاه یا مخزن غیر قابل مونتاژ باشد و حد اقل یک متر بلندتر از بلندترین دستگاهی که نمی توانید آن را به طور مورب وارد کنید .به صورت سرانگشتی عرض درب موتورخانه های معمولی یک متر ارتفاع دو متر، موتورخانه ای مجتمع های تا 20 واحد بین 120تا 150 سانتی متر ، ارتفاع 2/5 متر و برای دیگر اماکن حد اقل سه متر و برای موتورخانهای صنعتی تا شش متر توصیه می شود .البته می توان در ارتفاع به دو بخش 4 متر درب و 2 متر کتیبه باز شو در نظر گرفت .توجه کنید بالای درب پروژه پروفیلی رد نکنید، چون ورود دیگ های بخار و مبدل ها و تانکرهای بزرگ بسیار سخت خواهد شد البته مواردی که برای ورود و خروج نیاز به میدان گردش در ورود است، با رایانه حرکت و گردش و مسیر را شبیه سازی کنید .گاهی لازم است درب بزرگتری بسازید .درب موتور خانه حتماً باید به بیرون باز شود و تحت هیچ شرایطی سبب حبس شدن افراد در موتورخانه گردد.

نکته :اگر دستگاهی داشتید که از درب رد نمیشد و در را نمیشد خراب کرد می توانید دیوار را با توجه به مسیر عبور مدار برق و لوله های تأسیسات تخریب کنید .البته تخریب یک دیوار دانش ساخت یک ساختمان را می خواهد پس حتماً با مهندس سازه با تجربه در امر تخریب و مرمت مشورت کنید.
حتماً ورود به موتورخانه برای بازی کودکان و نوجوانان غیر ممکن باشد .دیده شده نوجوانی به علت تنش های داخل خانه یا کار برای خواب رفته موتورخانه و متأسفانه بر اثر کمبود اکسیژن دیگر بیدار نشده است.
علاوه بر درب از سقف های قابل برداشتن و دریچه های باز شو جلو و پشت دیگ ها و چیلرها برای سرویس و تعمیرات و دریچه های کشویی در سقف هم می توان استفاده نمود .البته مساله امنیت تردد، انتخاب محل درست، سهولت باز شدن توسط تکنسین و اپراتور مربوطه خیلی مهم است و به گونه ای باشد که غبار مرور زمان سبب مسدود شدن و غیر قابل دسترس شدن نگردد وآب باران وارد نگردد.
درب موتور خانه نباید پاخور داشته باشد .یعنی پروفایل مزاحمی در کف باشد که حمل و نقل را با مساله رو به رو سازد.
ستون و فونداسیون مربوطه نگهدارنده در و یا چهار چوب در و چهارچوب درب های بزرگ و تعداد لولا و کیفیت اجرا اهمیت زیادی دارد.


12)


توجه نمایید کف مخازن آب داخل موتورخانه باید بر کلکتور مکش بوستر پمپ سوار باشد، یعنی ارتفاعش حداقل 20 سانتی متر از روی لوله مکش بالاتر باشد.


13)


هنگام طراحی مخازن آب دقت کنید که ابعاد را به گونه ای انتخاب کنید که دور ریز به حداقل برسد . درز جوش های هر طبقه از ورق ها در امتداد نباشد مانند آجر بند روی بند نباید بیافتد که احتمال گسیختگی زیاد شود.
مخازنی که طول آن ها زیاد است باید مجهز به ورق های درونی موج گیر باشد.
نیم در صد اگر کف آن به سمت درین شیب داشته باشد هنگام سرویس دوره ای که شیر زهکش باز می شود گل و لای خارج می شود
مقابل ورود آب یک سبد توری آشغا لگیر با دسته یا زنجیر بند تعبیه کنید که هر هفته توسط مسئول نگهداری تمیز گردد.
مخازن آب باید به دریچه ورودی با نرده در داخل و بیرون، کنترل ارتفاع، لوله سر ریز،کنترل سر ریز، لوله ونت )تهویه( با توری ضد پشه- عقربه ارتفاع نما یا ساید گلاس لوله تخلیه و لوله های ورود وخروج آب باشد که معمولاً از وسط برای آب شرب و از پایین برای آتشنشانی خروجی میگیرند که این اختلاف ارتفاع آب ذخیره شده آتشنشانی و همیشه پاک خواهد بود.
برای آتشنشانی مخزن آب راکد نسازید چون ایجاد خوردگی -رسوب- بو- تجمع پشه و گیرپاژ بوستر پمپ میگردد.


14)


اما از ارتفاع فونداسیون ها از کف تمام شده موتور خانه که به همان اندازه باید در زیر ریشه داشته باشند قبل از تعیین ارتفاع به ارتفاع تا زیر سقف موتورخانه و نحوه خروج لوله ها بنمایید.

- پمپ ها 25 تا 30 سانتی متر
- چیلر ها 20 تا 30 سانتی متر طبق نظرکارخانه سازنده
- منابع آب 30 تا 60 سانتی متر
سختی گیر ها 25 تا 40 سانتی متر
- دیگ بخار 20 تا 40 سانتی متر طبق نظر کارخانه سازنده
- روی چاله کندانس 30 سانتی متر زیر رقوم پایین ترین لوله تقطیر عمق طبق نظر طراح
منابع کویلی 20 تا 30 سانتی متر
- روی فونداسیون کلکتور ها پایپ رک لوله ها با کف تمام شده هم تراز است نهایتاً 5 سانتی متر بلند تر ولی ریشه آن متناسب با بزرگی کلکتور و لنگر احتمالی وارده طبق همفکری مهندس سازه و مکانیک


به هیچ عنوان بدون هماهنگی مهندس سازه و اخذ تأیید مشاور و طراح بار دستگاه ها را به سازه ساختمان تحمیل نکنید!


15)


لوله های عمومی رفت و برگشت را اگرمسیر شرقی غربی در نظر بگیرید در یک کد ارتفاعی و چون پمپ ها را رو بروی دستگاه ها اجرا میکنید ارتباط دستگاه ها با پمپ ها را یک کد بالاتر و در نهایت برای دی اریتور و دی الکالایزر یک کدارتفاعی بالاتر در نظر بگیرید اصولاً شما نباید سه کد ارتفاعی برای لوله کشی بیشتر داشته باشید از همه مهمتر نباید لول هکشی به گونه ای باشد که دسترسی و تعمیرات در لایه های بالاتر غیر ممکن یا خیلی سخت گردد.
فاصله لوله ها با توجه به عایق مربوطه و نیاز تعمیرات رعایت نمایید
هنگامیکه غرق در مسائل اجرای درست هستید از زیبایی اجرا و تأثیر بر زیبایی پیرامون غافل نشوید.


16)


16- دقت کنید لوله های ورودی و خروجی موتور خانه نمی تواند از بیش از دو نقطه باشد چون اگر بیشتر باشد سبب میگردد شما در اجرا دچار مشکل اساسی شوید و تداخل مسیر لوله ها هدر رفت فضای مفید اجرا از عوارض این کار است.




17)


فاصله دستگاه ها نسبت به هم و دیوار پهلو و پشت .در ادامه حداقل فاصله ذکر شده است:

دیگ به دیگ )آب داغ( یک متر
دیگ به دیگ )بخار( یک متر و نیم
چیلر کمپرسوری به دستگاه مشابه یک متر و نیم
پمپ ها از همدیگر اکس تا اکس یک متر تمام
دستگاه های چیلر. و دیگ ها از پشت تا دیوار حد اقل یک متر و نیم
برای چیلر ها و دیگ ها در مقابل معادل طول دستگاه + 30 سانتی متر فضای مانور لازم است که می توان با ایجاد 
دریچه قابل باز شدن در پشت دستگاه و تأمین همان فاصله اکتفا کرد
منابع کویلی از هم 60 سانتی متر فاصله از پشت 50 سانتی متر تا دیوار
سختی گیر به سختی گیر 80 سانتی متر فاصله از پشت 50 سانت متر تا دیوار
انبساط بسته به دستگاه مشابه 50 سانتی متر فاصله از پشت 50 سانتی متر تا دیوار
حتماً برای فاصله دیگ های آب داغ روغن داغ و بخار تا چیلر فاصله بیشتری در نظر بگیرید .
دستگاه های حساس مانند چیلر را در معرض ریزش یا پاشش آب و بخار قرار ندهید


18)


ساپورت لوله ها باید متناسب با اهمیت و نوع کار دارد .یعنی یک موتوخانه متوسط حدود 500 متر مربع نه چنان در ساپورت گذاری امساک کنید که فقیر و بی ارزش و غیر اصولی به چشم بیاید و نه آن قدر افراط کنیم که ساپورت ها بیش از کار به چشم بیاید و در هر دو حالت باید توجیه فنی و اقتصادی داشته باشد.


19)


Bms یا هوشمند سازی موتورخانه را برای اکثر موتورخانه ها به دلایل زیرتوصیه نمی شود:
- نگهداری بسیار پیچیده می شود
- نگهداری بسیار تخصصی خاص و وابسته به شخص یا شرکت خاص میگردد .اگر به هر دلیل در دسترس نباشند کل کار تعطیل میگردد.
- به تغیر روز به روز و ترقی و مدرن شدن هر ساله در بهترین حالت سامانه شما فقط چند سال جوابگو خواهد بود و توسعه آن در آینده بی معنی میگردد.
- شما فقط در یک شرایط ایدهآل، خاص و پایدار با یک برند معتبر و کادر خبره می توانید موتورخانه هوشمند داشته باشید.


20)


اگر پیمانکار مناسب و خبره انتخاب نکنید، نظارت دقیق نکنید، در خرید ها دقت نکنید و در استفاده از ادوات کنترل و سوپاپ های اطمینان و کیفیت جوش و لوله ها و اتصالات امساک کنید حتماً باعث عبرت دیگران خواهید شد



می توانید دیدگاه خود را بنویسید
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.
 
 
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic